0
02188915009

آموزش فن بیان و سخنوری – قسمت یازدهم: اختلال در بیان

اختلالات گفتاری به مشکلاتی گفته می‌شود که در حین صحبت کردن به وجود می‌آید، ساده‌ترین سطح از اختلالات گفتاری بیان نادرست حروف مثل نوک زبانی صحبت کردن است تا شدیدترین سطح آن ناتوانی در صحبت یا لال بودن است. در این نوشته قصد داریم به این موضوع بپردازیم که کسانی که از اختلالات گفتاری مثل نوک زبانی صحبت کردن، تلفظ اشتباه حروف، ناتوانی در بیان حروف، لکنت زبان و … رنج می برند، چرا دچار این مشکل هستند؟ و این اختلالات از کجا شکل می‌گیرد؟

اختلالات بیان و گفتاری

چرا اختلالات گفتاری داریم؟

این که چرا این نوع از اختلال‌ها شکل می‌گیرد دلایل مختلفی دارد که می‌تواند به چند مورد آن اشاره کرد:

  • نقص در اعضای تولید صدا مثل کوتاه بودن زبان
  • ضعیف بودن گوش و درست نشنیدن صدا‌ها
  • یادگیری ناصحیح مثل تلفظ نادرست اعضای خانواده
  • وجود مشکلات روانشناسی (و در نتیجه آن لکنت)
  • داشتن زبان دوم (مثلاً عزیزان ترک زبان حرف چ را با شدت بیشتری تلفظ می‌کنند) و…

 

آیا اختلالات گفتاری قابل درمان هستند؟

در پاسخ به این سوال که آیا هر نوع اختلالی قابل درمان است باید بگویم که اگر زمینه‌هایی فراهم باشد پاسخ مثبت است! و پررنگ‌ترین بخش در مدیریت اختلالات گفتاری، تمرین کردن است. شاید برایتان جالب باشد اگر بدانید که افرادی که دارای لکنت زبان و یا برخی دیگر از اختلال‌های گفتاری هستند توانسته‌اند با تمرین درست و اصولی و ممارست از شر این اختلال رهایی پیدا کنند. بنابراین اگر شما نیز بخواهید و تمرین کنید مطمئن باشید که می‌توانید حداقل اوضاع را تا حد قابل قبولی بهبود ببخشید.

انواع اختلالات گفتاری ، تکلمی و بیانی

در ادامه قصد داریم اختلالات گفتاری،‌ تکلمی و بیانی را معرفی کنیم.

    نوک زبانی حرف زدن
    عدم تلفظ حرف ر
    لکنت زبان
    تودماغی حرف زدن
    اختلالات مربوط به لهجه

تولید در گفتار روندیه که صداها و کلمات شکل می‌گیرند این عمل هنگامی صورت می گیره که زبان، فک، لب‌ها و دندان‌ها به هوایی که از تارهای صوتی خارج می‌شوند شکل می‌دهند؛ اختلالات تولید سه دسته مهم دارند، اختلال تولید ناشی از حذف صداها، اختلال تولید ناشی از اشتباه گفتن یک صدا و اختلال تولید ناشی از جابجا کردن یک صدا.

به این مثال‌ها توجه کنید:

افرادی که اختلال تولید در حذف دارند به‌طور مثال کلمه گربه را گبه تلفظ می‌کنند پس چی شد گربه، گبه یا بروکِن، بوکِن.

ما یه تعداد صدا داریم که به اینها می گیم صداهای پربسامد مثل حرف “ر” و” س “؛ اختلالات تولید را در این سه صدا بررسی می‌کنیم، مثلاً افرادی که حرف ر را به اشتباه ل تلفظ می‌کنند کلمه فروردین تلفظ می شه فلوردین یا کلمه مروارید تلفظ می شه ملوارید.

دسته دیگه حرف ر رو به اشتباه غ تلفظ می‌کنند مثل فارابی که تلفظ می شه فاغابی یا وقتی می‌خواند حرف س را تلفظ بکنند حالت سوت زدن سُیب، سُینی پیدا می کنه و یا به‌صورت نوک زبانی ادا می شه سیب، سیب پس اینم یه دسته دیگه از اختلالات تولید هستش و یا وقتی حرف س را می‌خواند تلفظ بکنند، اختلالی که خود من به اون مبتلا بودم، زبان به اون قسمتی و اون ناحیه‌ای از دهان که باید برخورد بکنه و حرف س تولید بشه به اشتباه به کناره‌های دهان برخورد می کنه و می شه ش، مثل سیب که میشه شیب.

دلایل زیادی برای اختلال تولید وجود داره ولی من سه دلیل عمده ش رو با شما دوستای خوبم به اشتراک می‌گذارم، دلیل اول اشکالات عضوی هستش، همون طور که تو قسمت‌های پیش خدمتتون عرض کردم، صحبت کردن نتیجه هماهنگی بین اعضای دهانی و تارهای صوتی هستش، پس در نتیجه در هر بخشی از اعضای دهانیمون ما مشکلی داشته باشیم در تولید صدا مشکل خواهیم داشت، به‌طور مثال افرادی که دندون های اونها توی فکشون جلوتر یا عقب‌تر هستش یا اندازه زبونشون کوتاه‌تر هستش یا فکشون جلوتر یا عقب‌تر هستش، اینها افرادی هستند که دچار اشکالات عضوی هستند و این اشکالات عضوی قطعاً روی اختلالات تولید صدای اونها تأثیر خواهد گذاشت.

دسته دوم اختلالات عملکردی هستند، اختلالات عملکردی دقیقاً مربوط به افرادی می شه که در خونه هاشون دارای دو یا چند زبان هستند برای گفتگو کردن، مثلاً فارسی با زبان انگلیسی یا فارسی با یک زبان محلی رو دارند مثلاً فارسی با تُرکی یا هر گویش دیگه، اینها معمولاً افرادی هستند که دُچار اختلالات تولید خواهند شد.

در دسته‌ای دیگر از اختلالات عملکردی، یکی از مشکلاتی که خیلی دیده می شه و امیدوارم شما دوست عزیز به این خیلی توجه کنید این هستش که والدین اشتباهاتی رو که بچه‌ها انجام می‌دهند توی صحبت کردنشون با اونها تکرار می‌کنند و این اشتباه رو حل نمی‌کنند در نتیجه اون اشتباه در ذهن بچه نهادینه می شه و فرد دچار اختلال تولید صدا در بزرگسالی خواهد شد و دسته آخر تأخیر رشدی هستش به‌ واسطه مشکلات رشدی که برای افراد به وجود میاد به‌ خصوص در شنوایی افراد تأثیر خیلی زیادی داره و این سه دسته باعث ایجاد اختلال‌های تولید در افراد مختلف می شوند.

در ادامه بخشی از دوره آموزشی فن بیان و سخنوری که در همین زمینه است را به شما ارائه می دهیم. در این ویدئو استاد فرزانه سادات معصومیان به بحث اختلال در بیان  می پردازد. اگر به نکات زیر دقت کنید هنر فن بیان و اصول سخنرانی بسیار آسان می شود و در موقعیت های اجتماعی با اعتماد به نفس کامل می توانید ارتباط برقرار کنید .

 

اختلال در بیان

{jd_file file==313}

ارسال دیدگاه

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *